Auteur: Lieve Willaert

De torenvalk (Falco tinnunculus) is een kleinere roofvogel. Het is een standvogel die vrij algemeen voorkomt bij ons.

Het mannetje heeft een grijsblauwe kop en nek, een roodbruine rug, en vleugels met donkere vlekken. De blauw grijze staart valt op door zijn zwarte eindband.

Het vrouwtje is iets groter en heeft een bruine kop en nek, dwarsbandjes op de rug en vleugels, en een bruine staart zonder zwarte eindband.

Torenvalken komen zowat overal voor maar ze hebben een voorkeur voor een halfopen land, waar veel muizen zijn.  Is het een goed muizenjaar dan vaart de populatie torenvalken er wel bij.

Zoals te zien is op de grafiek deden de populaties het steeds beter tot 2020.

In 2021 en 2022 verminderde het aantal maar daarna bleven de aantallen stabiel .

Torenvalken  eten voornamelijk kleine zoogdieren zoals muizen. Ook vogels zoals duiven en andere kleinere vogelsoorten worden gegeten. Kikkers, insecten, wormpjes  het behoort allemaal tot hun dieet. Beentjes, veren en ander afval braken ze steevast uit in een braakbal.

Ze slaan hun prooi door stil in de lucht te hangen met snel klapperende vleugels en een gespreide naar beneden hangende  staart. Ze doen dit tegen de wind in. Hoe meer het waait, hoe minder ze moeten klapperen.  Dit gedrag wordt ‘bidden’ genoemd. Ze speuren dan naar beneden en als ze een prooi zien, dan duiken ze erop af. Bidden als vertaling van het Engelse woord pray. Terwijl prey het Engelse woord voor prooi is. Wat zou er hier fout zijn gelopen  ?

Torenvalken hebben geen zin om zelf een nest te bouwen. Ze verkiezen bijvoorbeeld een oud kraaiennest, een richel op een gebouw  of een nestkast met  zicht op een open ruimte. Zo kunnen ze vanuit hun nest  makkelijk speuren naar voedsel. Ze bekleden dit nest wel met een zachte voering van stokjes en stro.

Een mannetje en een vrouwtje vormen voor meerder jaren een vast koppeltje. Gedurende het broedseizoen zorgt het mannetje voor het eten terwijl het vrouwtje op de eieren zit.

Het legsel bestaat uit vier tot zes witte, rode of geel grijze eieren. De jongen blijven ongeveer een maand in het nest. Ze krijgen eten van zowel papa als mama. Na ongeveer 10 maanden zijn ze geslachtsrijp.

Een mythe rond de torenvalk.

Vroeger vertelde men dat torenvalken de urinesporen van muizen kunnen zien en volgen bij het jagen. Fout dus!

Torenvalken kunnen zeker en vast heel scherp zien. Ze zien een insect van 2 mm grootte vanop een afstand van 18 meter. Een mens moet hiervoor op ongeveer 4 meter afstand staan.

In tegenstelling tot de mens kunnen de meeste dieren UV licht waarnemen.

Bij de torenvalk en andere roofvogels geraakt maar een klein deel van het UV licht tot op het netvlies. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat die hoeveelheid  onvoldoende is om muizenurine op te sporen bij de jacht.

Als laatste nog een tip!

Heb je een muizenplaag, plaats dan een torenvalkkast . Je probleem is op deze natuurlijke manier meteen opgelost !

Bronnen

Rodts Jan, De slimste vogelgids: alle 192 broedvogels van België en Nederland , uitgeverij Houtekiet,  Antwerpen , 2019

https://nl.wikipedia.org/wiki/Torenvalk

https://www.natuurpunt.be/soorten/vogels/torenvalk

https://waarnemingen.be/species/188

https://www.natuurpunt.be/nieuws/waarheid-of-mythe-kunnen-torenvalken-muizenurine-zien