Auteur: Sonia de Keyzer
Oorsprong en symboliek.
Noorse mythologie:
De meest gangbare verklaring komt uit een mythe over de god Baldur (Belangrijke god in de Noorse mythologie, bekend als de god van licht, schoonheid, vrede en vreugde. Zoon van Odin en Frigg).
De godin Frigg probeerde haar zoon Baldur te beschermen tegen alle gevaren door alles op aarde een eed te laten afleggen dat ze hem geen kwaad zouden doen. Ze vergat echter de maretak. De kwaadaardige god Loki (is de god van chaos en leugens uit de Noorse mythologie, bekend als een listige gedaanteverwisselaar, die zowel de goden helpt als tegenwerkt) gebruikte een pijl gemaakt maretak om Baldur te doden. Na zijn dood werd Baldur weer tot leven gewekt. Frigg overgelukkig, verklaarde de maretak tot symbool van liefde en beloofde iedereen die eronder liep een kus te geven.
Vrede en verzoening:
In een andere versie van de Noorse traditie legden vijanden die elkaar onder een maretak in het bos tegenkwamen, hun wapens neer en hielden ze een wapenstilstand tot de volgende dag, wat de plant tot een teken van vrede maakte.
Vruchtbaarheid:
Verschillende oude volkeren, waaronder de Kelten en de Romeinen, associeerden de maretak met vitaliteit, vruchtbaarheid en een afrodisiacum, deel omdat de plant in de winter groen blijft en bessen draagt.
De moderne traditie.
De huidige kersttraditie van het kussen onder de maretak werd populair in Engeland in de 18de eeuw. Volgens de etiquette mocht een man elke vrouw kussen die onder de maretak stond. Na elke kus moest het paar een bes van de tak plukken; zodra alle bessen weg waren, verloor de tak zijn ‘magische’ kuskracht. Een kus weigeren zou ongeluk brengen.
Tegenwoordig is het een geliefd kerstgebruik dat mensen samenbrengt en de feestdagen extra romantisch maakt.
Meer weten?
De maretak behoort tot de sandelhoutfamilie. Is een bolronde, altijd groene dwergheester en hemiparasiet, die zijn aanwezigheid vooral ’s winters verraadt, wanneer de gastheerplant er kaal bij staat. Hij groeit meestal op populier en in mindere mate op fruitbomen.
De plant is voor water en zouten afhankelijk van zijn gastheer maar doet aan fotosynthese, wat een unieke symbiose creëert.
Doet aan zelfverspreiding: vogels eten de bessen en verspreiden de kleverige zaden over andere takken wanneer ze hun bekjes reinigen.
De maretak heeft de reputatie een zeer giftige plant te zijn. Hij bevat giftige eiwitten die men viscotoxines noemt. Deze eiwitten bevinden zich in de bladeren en de takken van de plant.
Maretak is ecologisch belangrijk omdat het schuilplaats en voedsel biedt aan vogels, marters en eekhoorns.
Is niet beschermd maar wildplukken moet worden vermeden om de bomen niet te beschadigen.
